ከ Baku የየቀኑ ጉዞዎች: ምርጥ መዳረሻዎች እና ጉብኝቶች 2026

ከባኩ ብዙም ሳይርቅ የሚገኘው የአብሸሮን ብሔራዊ ፓርክ (Absheron National Park) ለአጭር ጊዜ ተፈጥሮን ለመዳሰስ ፍጹም ቦታ ነው። ይህ ፓርክ በዋናነት የሚታወቀው ከ1,200 በላይ በሚሆኑ የጭቃ እሳተ-ጎሞራዎች (mud volcanoes) ሲሆን፣ እነዚህም በዓለም ላይ ከሚገኙት የጭቃ እሳተ-ጎሞራዎች ውስጥ ትልቁን ክምችት ይይዛሉ። ምንም እንኳን አንዳንዶቹ ተኝተው ቢሆንም፣ አንዳንዶቹ አሁንም ድረስ ዝቃጭና ጋዝ እያንకుዋቇቇ ያወጣሉ። ይህ ለአይን እጅግ የሚደንቅ የተፈጥሮ ክስተት ነው።

በፓርኩ ውስጥ ጥንቸሎች፣ ቀበሮዎችና የተለያዩ የአእዋፍ ዝርያዎችንም ማየት ይችላሉ። ለተራመደ ሰው የተነጠፉ መንገዶች አሉ፤ ነገር ግን አብዛኛዎቹ የጭቃ እሳተ-ጎሞራዎች የሚገኙበትን ማዕከላዊ ክፍል ለመድረስ 4x4 ተሽከርካሪ ወይም የሶስት ሰአት የእግር ጉዞ ሊያስፈልግ ይችላል። ከባኩ በታክሲ ወይም በተደራጀ የቱሪስት ቡድን አብሮ በመሄድ ይህን ቦታ መጎብኘት ይቻላል። ለዚህ ጉዞ ግማሽ ቀን ያህል በቂ ነው።

በተጨማሪም በአብሸሮን ባሕረ ገብ መሬት ላይ የሚገኙትን የዘመናት ጥንታዊ የዘይት ጉድጓዶች እና የድሮ የዘይት ማምረቻ ተቋማት ማየትም ያስጎበንዝዎታል። ይህ ክልል በ20ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የነበረውን የዘይት ሀብት በከፍተኛ ደረጃ ያሳያል። ይህን ቦታ ከurlaubspartner.net ጋር አብረው ለሚያገኜኜ የጉዞ ጓደኛዎ ጋር መጎብኘት፣ ስለአካባቢው ታሪክና ተፈጥሮ የጋራ ውይይት ለማድረግ ያስችላል። ይህ ቦታ መቼም ቢሆን መጎብኘት ይቻላል፤ ነገር ግን ለተሻለ የአየር ጠባይ የጸደይ (ማርች-ግንቦት) ወይም የመኸር (መስከረም-ህዳር) ወራት ይመከራል።

ከባኩ በስተደቡብ ምዕራብ 65 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኘው ጎቡስታን (Gobustan) የዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ቦታ ሲሆን፣ በዓለም ላይ ካሉ ጥንታዊ የድንጋይ ሥዕሎች (petroglyphs) ክምችት አንዱን ይዟል። እነዚህ ሥዕሎች ከ10,000 ዓክልበ. እስከ 5,000 ዓክልበ. ባለው ጊዜ ውስጥ በኖራ ድንጋይ ላይ የተቀረጹ ሲሆን፣ የጥንት ሰዎችን የዕለት ተዕለት ሕይወት፣ አደን፣ ዳንስ እና የአምልኮ ሥርዓቶችን ያሳያሉ።

ጎቡስታን ብሔራዊ ፓርክ (Gobustan National Park) ውስጥ ከ4,000 በላይ የድንጋይ ሥዕሎች በ50 በላይ አለቶች ላይ ይገኛሉ። ጉዞዎን በአቅራቢያው በሚገኘው አዲሱ የጎቡስታን ሙዚየም (Gobustan Museum) መጀመር ይኖርብዎታል። ሙዚየሙ የአካባቢውን ታሪክና በሥዕሎቹ ውስጥ የሚገኙትን የተለያዩ ጭብጦች በሚገባ ያብራራል። ከሙዚየሙ በኋላ በእግር ወደ አለቶቹ በመሄድ የጥንት ጥበብን መመልከት ይችላሉ።

ከጎቡስታን አቅራቢያ በስተደቡብ የሚገኘው የያናር ዳግ (Yanar Dag) 'የሚነድ ተራራ'ም ሌላው አስገራሚ ስፍራ ነው። ይህ የተፈጥሮ ጋዝ የሚፈነዳበት ቦታ ሲሆን፣ ከምድር ገጽ የሚወጣው ነበልባል የማያቋርጥ የብርሃን ምንጭ ሆኖ ያበራል። ይህ ቦታም ለመጎብኘት ተስማሚ ነው። ጎቡስታንንና ያናር ዳግን ለመጎብኘት ከባኩ ታክሲ መቅጠር ወይም በተደራጀ የቱሪስት ቡድን ውስጥ መመዝገብ ይመከራል። ለዚህ ጉዞ ሙሉ ቀን ያስፈልጋል። urbauer.net ላይ ጓደኛ አግኝተው አብረው የሚሄዱ ከሆነ፣ የጉዞውን ወጪ መጋራት ብቻ ሳይሆን፣ የጥንት ቅርሶችን በተመለከተ የጋራ ግንዛቤንም መፍጠር ይቻላል። ምርጥ ጊዜው የጸደይና የመኸር ወራት ሲሆን፣ የክረምቱ ንፋስና የበጋው ሙቀት ሊያስተጓጉሉ ይችላሉ።

ሸኪ (Shaki) ከባኩ በስተሰሜን ምዕራብ 300 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የምትገኝ ታሪካዊ ከተማ ስትሆን፣ የሐር መንገድ (Silk Road) ማዕከል ነበረች። ምንም እንኳን ከባኩ የ3-4 ሰዓት የባቡር ወይም የመኪና ጉዞ የሚፈልግ ቢሆንም፣ የረጅም ጊዜ ጉዞ ብቁ የሚሆንበት ቦታ ነው። ሸኪ በዋናነት የምትታወቀው በ1762 የተገነባውን እና የዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ተብሎ የተመዘገበውን አስደናቂውን የሸኪ የካን ቤተመንግሥት (Palace of Shaki Khans) ነው። ቤተመንግሥቱ ውብ የውጪ ዲዛይን ያለው ሲሆን፣ የውስጥ ማስጌጫውም ከስዕሎችና ባለቀለም የመስታወት ሥራ (stained glass) ጋር እጅግ የሚያስደንቅ ነው።

ከቤተመንግሥቱ በተጨማሪ፣ በሸኪ 'ካራቫንሰራይ' (Old Caravanserai) የሚባሉትን የጥንት የንግድ ማረፊያ ቤቶችን መጎብኘት ይችላሉ። እነዚህም በሐር መንገድ ላይ ይጓዙ የነበሩ ነጋዴዎች ያርፉባቸው የነበሩ ቦታዎች ናቸው። ከእነዚህ ውስጥ አንደኛው ወደ ሆቴል ተቀይሯል፤ ሌላው ደግሞ እንደ ሙዚየም ሆኖ ያገለግላል። ከዚህም በላይ የሸኪ ከተማ የራሷን የሐር ፋብሪካዎችና የእጅ ጥበብ ማዕከላት አላት፤ እዚያም የሐር ምርቶችን መመልከትና መግዛት ይችላሉ።

ሸኪ በአካባቢው የሚገኙትን ውብ የተፈጥሮ ገጽታዎችም ያካትታል። በአቅራቢያው የሚገኘው 'ኪሽ' (Kish) የተባለ መንደር፣ የካውካሰስ አልባኒያ (Caucasian Albania) የጥንት ቤተክርስቲያን ፍርስራሾችን ይዟል። ሸኪን ለመጎብኘት ከባኩ የባቡር ወይም የማራቶን አውቶቡስ (shared taxi) መጠቀም ይችላሉ። ይህም በአንድ ሰው ከ10-20 ዩሮ እንደ ዋጋ ይኖረዋል። ይህ ጉዞ ለሙሉ ቀን ወይም ለአንድ ምሽት ቆይታ ተስማሚ ነው። urbauer.net ላይ ጓደኞችን መፈለግ ለዚህ ረጅም ጉዞ በጣም ጠቃሚ ሊሆን ይችላል፤ ምክንያቱም የትራንስፖርት ወጪን መጋራትም ሆነ የረጅም ጊዜ የጉዞ ጉጉትን አንድ ላይ ማካፈል ይቻላል። ለምርጥ የአየር ጠባይ የጸደይና የመኸር ወራት ይመረጣሉ።

Venues:

ላህጅ (Lahij) ከመካከለኛው አዘርባይጃን ተራራማ ክልል ውስጥ የምትገኝ ጥንታዊ የዕደ-ጥበብ መንደር ናት። ከባኩ በስተ ሰሜን ምዕራብ 180 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የምትገኝ ሲሆን፣ ከባኩ የ3 ሰዓት የመኪና ጉዞ ይጠይቃል። ይህ መንደር ከ5ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ የነበረ ሲሆን፣ በዋናነት የሚታወቀው በባህላዊ የመዳብ ሥራ (coppersmithing) እና የቆዳ ውጤቶች (leatherwork) ምርት ነው።

መንደሩ ጠመዛዛ በሆኑ ጠባብ ጎዳናዎች የተሞላ ሲሆን፣ የድንጋይ ቤቶች እርስ በርስ ተጠጋግተው የተገነቡ ናቸው። እንደ ጥንት ዘመን የነበሩ የዕደ-ጥበብ ባለሙያዎችን እዚህ በሕይወት ማየት ይችላሉ፤ እነሱም ሲሰሩ ማየት የጥንቱን የኑሮ ዘይቤ ለማስታወስ ይረዳል ። የሜዳ የውኃ ማስተላለፊያ (aqueduct) ስርዓትም የጥንት ምህንድስናን ያሳያል።

ላህጅ እንደ 'ባዜ' (Baze) የመሳሰሉ የዋሻ ምግብ ቤቶች አሉት፤ እዚያም ባህላዊ የአዘርባይጃን ምግቦችን መቅመስ ይችላሉ። ለመንደሩ ጎብኚዎች ከ40 በላይ የእጅ ሥራ ሱቆች አሉ፤ ከእነዚህም መካከል የፖtery, weaving, and wood carving ስራዎችን ማግኘት ይችላሉ። ከባኩ ላህጅ ለመድረስ መኪና መከራየት ወይም የ4x4 ተሽከርካሪ መውሰድ ይመከራል። የሕዝብ ማመላለሻ ስለሌለ፣ ከurlaubspartner.net ጋር ጓደኛ አግኝተው የመኪና ኪራይ ወጪን መጋራት አማራጭ ነው።

ይህ ጉዞ ለአንድ ሙሉ ቀን በቂ ነው። የጸደይ (ሚያዚያ-ግንቦት) እና የመኸር (መስከረም-ጥቅምት) ወራት ለዚህ ጉዞ ተስማሚ ናቸው ምክንያቱም የአየር ጠባዩ ምቹ ነው። ክረምት በረዶ ስለሚኖርበት አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል።

Xinaliq (ኪናሊክ) በአዘርባይጃን ውስጥ ካሉ በጣም ከፍተኛ እና የሩቅ መንደሮች አንዱ ነው፤ በአውሮፓም ውስጥ ከፍተኛ የህዝብ ብዛት ያለው መንደር ተብሎም ይጠራል (2,350 ሜትር ከፍታ ላይ ትገኛለች)። ከባኩ በስተ ሰሜን 200 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የምትገኝ ይህ መንደር፣ የ3-4 ሰዓት ጥረት የሚሰጥ የጉዞ መዳረሻ ናት። መንደሩ የራሱ የሆነ ልዩ ቋንቋ ያለው የጥንት ህዝብ መኖሪያ ነው።

Xinaliq የድንጋይ ቤቶች ተደራርበው የተገነቡበት ልዩ የ वास्तुकला (architecture) ስነ-ህንጻ አለው፤ ቤቶቹ እንደ ደረጃ ተራራማውን ገጽታ የተላበሱ ናቸው። መንደሩን ከበው የሚገኙት ተራሮችና ሸለቆዎች አስደናቂ የተፈጥሮ ውበት አላቸው። እዚህ መጓዝ፣ የአካባቢውን ተራራማ ህዝቦች ባህልና የእለት ተዕለት ኑሮ በማስተዋወቅ ረገድ የሰዎችን ልምድ ያበለጽጋል።

ይህንን ቦታ ለመጎብኘት 4x4 ተሽከርካሪ የግድ አስፈላጊ ነው። ከባኩ ኪራይ ሊወስዱ ወይም በተደራጀ የቱሪስት ቡድን ውስጥ መመዝገብ ይችላሉ። ኪራይ አስቸጋሪ ከሆነ፣ urbauer.net ላይ ጓደኛ አግኝተው አብሮ መጓዝ የጉዞውን ተደራሽነት ሊያሳድግ ይችላል። ጉዞው ለአንድ ሙሉ ቀን ተስማሚ ነው፤ ነገር ግን እዚያው ማደር ለተጨማሪ ልምድ ይመከራል።

በመንደሩ ውስጥ 'Xinaliq Guest House' የመሳሰሉ የመስተንግዶ አማራጮች አሉ። የምግብ ቤቶች በተለይ የሉም፤ ነገር ግን የመንደሩ ነዋሪዎች እንግዶችን ወደ ቤታቸው በመጋበዝ ባህላዊ ምግብ ያቀርባሉ። የጉዞው ምርጥ ወቅት የጸደይ (ግንቦት-ሰኔ) እና የመኸር (መስከረም-ጥቅምት) ወራት ሲሆን፤ በክረምት ወራት በረዶ መንገዶችን ሊዘጋ ይችላል።

ባኩ ራሱ የካስፒያን ባህር ዳርቻዎች ቢኖሩትም፣ ከባኩ ትንሽ ራቅ ብሎ የሚገኙ የባህር ዳርቻዎች የተለየ የመዝናኛ ልምድ ይሰጣሉ። ከእነዚህም አንዱ 'ሹቬላን' (Shuvelan) እና 'ቢልግያህ' (Bilgah) አካባቢዎች ናቸው። እነዚህ የባህር ዳርቻዎች በባኩ ሰሜናዊ ክፍል ይገኛሉ፤ ከከተማዋ የ45 ደቂቃ እስከ አንድ ሰአት የመኪና ጉዞ ይወስዳል።

ሹቬላን የህዝብ የባህር ዳርቻዎች (public beaches) እና የግል ሪዞርቶች (private resorts) ጥምረት አለው። በበጋ ወራት ብዙ ሰዎች እዚህ ይዝናናሉ። ውሃው ንጹህ ሲሆን መዋኘት፣ የውሃ ስፖርቶችን ለመዝናናት ወይም በባህር ዳርቻ ላይ ዘና ለማለት ምቹ ነው። 'ፓራዲስ ቢች' (Paradise Beach) እና 'አምቡላንስ ቢች' (Ambulance Beach) በበጋ ወቅት ተወዳጅ ናቸው።

ቢልግያህ ደግሞ በዋናነት የቅንጦት ሪዞርቶችና የግል የባህር ዳርቻዎች የሚገኙበት አካባቢ ነው። 'ካርልተን ቢልግያህ ሆቴል' (Carlton Bilgah Hotel) እና 'ዚጎት ቢልግያህ' (Zighat Bilgah) የመሳሰሉ ቦታዎች የዋና ገንዳዎችና ምግብ ቤቶችን ጨምሮ የተለያዩ አገልግሎቶችን ይሰጣሉ። እነዚህ ቦታዎች የበለጠ ጸጥ ያለና ዘና ያለ ሁኔታን ለሚፈልጉ ተስማሚ ናቸው።

ከባኩ ወደ እነዚህ የባህር ዳርቻዎች ለመድረስ ታክሲ መውሰድ ወይም የግል መኪና መከራየት ይኖርብዎታል። አውቶቡሶችም አሉ፤ ነገር ግን ወደ የትኛውም የባህር ዳርቻ ላይቀጥታ አያደርሱም። urlaubspartner.net ላይ ጓደኛ አግኝተው አብረው የሚሄዱ ከሆነ፣ የባህር ዳርቻ ጉዞው የበለጠ አስደሳች እና የትራንስፖርት ወጪውን ለመጋራት ይረዳል። ለባህር ዳርቻ መዝናኛ ምርጡ ጊዜ የበጋ (ሰኔ-ነሃሴ) ሲሆን፣ በዚህ ጊዜ ውሃው ለመዋኘት ተስማሚ ነው።

በአዘርባይጃን ሰሜናዊ ክፍል፣ ከባኩ በስተ ሰሜን 250 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የምትገኘው Xudu (ሹዱ) ከተማ፣ ከ6-7 ሰአት የመኪና ጉዞ የሚጠይቅ የረጅም ጊዜ ጉዞ ናት። ይህች ትንሽ ከተማ እና አካባቢዋ በዋናነት የምትታወቀው በ'Xudafərin Bridges' (የእግዚአብሔር ድልድዮች) በመባል በሚታወቁት በጥንታዊ የድንጋይ ድልድዮች ነው። እነዚህ ድልድዮች ከ11ኛው እና 12ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ የነበሩ ሲሆን፣ በአራክስ ወንዝ (Arax River) ላይ ተገንብተዋል።

እነዚህ ድልድዮች የጥንት ምህንድስና እና የጥበብ ድንቅ ሥራዎች ናቸው። 'Xudafərin Bridges' ሁለት ዋና ዋና ክፍሎች አሉት፤ አንደኛው 15 ቅስቶች ያለው ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ 11 ቅስቶች አሉት። ሁለቱም ድልድዮች የተገነቡት በበግና በአሳዎች ድጋፍ እንደሆነ ይነገራል። ከድልድዮቹ በተጨማሪ፣ አካባቢው የትብብር የገጠር ሕይወትና ውብ የተፈጥሮ ገጽታዎችን ያሳያል።

ይህንን ለማየት መኪና መከራየት ወይም ለዚህ ክልል በተለይ የተዘጋጀ የ4x4 ተሽከርካሪ መውሰድ ይመከራል። የሕዝብ ማመላለሻ ወደ Xudu ከተማ ራሷ ላይቀርብ ይችላል። urbauer.net ላይ ጓደኞችን አግኝቶ የጉዞውን ዝግጅት በጋራ ማድረግ ጠቃሚ ነው። ይህ ጉዞ ለአንድ ሙሉ ቀን የሚሆን ቢሆንም፣ የጉዞው ርቀት ከግምት ውስጥ ሲገባም ለአንድ ምሽት ቆይታ ምቹ ነው።

በአካባቢው 'Xudafərin Resort' የመሳሰሉ የሆቴል አማራጮች አሉ። Xudu ከተማዋ ራሷ ትንሽ ስለሆነች፣ ትላልቅ ምግብ ቤቶች የሉም። የመስተንግዶ ቦታዎች ባህላዊ የአዘርባይጃን ምግቦችን ያቀርባሉ። ምርጥ ጊዜው የጸደይ (ግንቦት-ሰኔ) እና የመኸር (መስከረም-ጥቅምት) ወራት ሲሆን፤ በበጋው ሙቀትና በክረምቱ በረዶ ምክንያት ጉዞ አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል።