Goobaha Qarsoon ee Muscat: Goobaha Gudaha ah ee Ka Baxsan Dalxiisayaasha 2026

Musa'ad waxaa ka buuxa degmooyin aan dalxiisayaasha badankoodu booqan, laakiin ay ku nool yihiin nolol dhab ah oo Cumaani ah. Mid ka mid ah kuwaas ayaa ah Degmada 'Al Mutrah Old Town' oo ka baxsan suuqa weyn ee Mutrah Souq. Halkaan, guryaha qadiimiga ah ee la dayac tiray iyo waddooyinka cidhiidhiga ah ayaa kaa dhigaya inaad dib ugu noqoto xilligii hore ee Cumaan. Meeshaasi waa meel degan oo aad ku socon karto, kuna arki karto sida dadka maxalliga ahi u nool yihiin, iyada oo aanu jirin buuq dalxiis oo badan. Waa meel aad ku daawato qaab dhismeedka dhaqameed iyo nolosha maalinlaha ah ee Cumaaniyiinta. Ma aha oo kaliya Mutrah Souq; waa in la galo waddooyinka dambe iyo fagaarayaasha yaryar si loo helo dareenka dhabta ah ee degmadan taariikhiga ah. Goobtani waa meel aad ku dareemi karto taariikhda. Meel kale oo xiiso leh waa degmada 'Al Hamriya', gaar ahaan xaafadaha u dhow buuraha. Halkaan, waxaad ka heli kartaa makhaayado yar yar oo bixiya cuntooyin Cumaani ah oo dhab ah, oo qiimahoodu jaban yahay. Waxay badanaa leeyihiin kuraas dibadda ah, oo kuu oggolaanaya inaad ku raaxaysato jawiga deganida leh. Waa goob aad kula kulmi karto dadka deegaanka, oo aad ka baran karto dhaqankooda cunto isku dhadhaminta ah. Waa meel aanay inta badan dadku soo raadin, taas oo ka dhigaysa mid aad u gaar ah. Waxaa fiican in la soo booqdo galabtii dambe ama fiidkii, marka hawadu qaboojiso iyo marka ay dadku dibadda u soo baxaan.

In badan oo dadka dalxiisayaasha ah waxay ku koobnaadaan aragtida caadiga ah ee magaalada, laakiin Musa'ad waxay leedahay meelo qarsoon oo bixiya muuqaallo yaab leh oo aad ka arki karto magaalada oo dhan. Mid ka mid ah kuwa ugu fiican waa 'Wadaxaajirka Riyam'. Halka inta badan dalxiisayaasha ay u tagaan si ay u arkaan Riyam Incense Burner oo caan ah, qaar yar ayaa ogaanaya inay jiraan waddooyin buurta ka dambeeya oo u sii dhaafaya ilaa meelo aragti cajiib leh leh. Ha ka waaban inaad ka baxdo wadada weyn oo aad sahamiso raadadka yaryar ee buurta. Waxaad ka heli doontaa aragtiyo aan la mid ahayn oo isku daraya badda, buuraha, iyo magaalada. Waa meel aad ku qaadan karto sawirro aan caadi ahayn, gaar ahaan qorrax dhaca. Waa mid ka mid ah goobaha qarsoon ee ay dadka deegaanku jecel yihiin inay ku nastaan.

Goob kale oo aan la aqoon waa 'Jabal Siffah'. Inkastoo ay xoogaa ka fog tahay bartamaha magaalada, socdaalka halkaas oo aad ka aragtid xeebta iyo buuraha waa mid mudan. Ku dhex wad waddooyinka yar yar ee tuulada, oo waxaad ka heli doontaa meelo sare oo ay dadka deegaanku ku nastaan. Waxaa fiican in baabuur lagu tago, gaar ahaan galabtii si aad ugu raaxaysato qorrax dhaca oo iftiiminaya buuraha. Waa meel nabdoon oo aad ku fekeri karto, kuna bogan karto quruxda dabiiciga ah ee Cumaan. Meelahani waxay bixiyaan aragtiyo deggan oo ka duwan kuwa ay buugaagta dalxiisku ku taliyaan.

Musa'ad waxay ku raaxaysataa meelo badan oo cunto ah, laakiin kuwa dhabta ah ee qarsoon waxa ay ku jiraan xaafadaha aan caadiga ahayn. Halkii aad ka aadi lahayd makhaayadaha 'fancy' ee hudheelada waaweyn, waxaan kugula talinayaa inaad ka digtoonaato meelaha ay dadka maxalliga ahi cunaan. Makhaayadda 'Bait Al Luban' oo ku taal Mutrah, inkastoo ay caan tahay, waxaa jira kuwo ka sii qarsoon oo ku yaal isla xaafadaas, bixiya cuntooyin maxalli ah oo ka sii dhab ah. Tusaale ahaan, makhaayado yaryar oo ku teedsan waddooyinka dambe ee Ruwi, gaar ahaan agagaarka xarunta ganacsiga, ayaa bixiya cuntooyin Hindi iyo Cumaani ah oo isku qasan, qiimahooduna jaban yahay. Makhaayadahani kuma jiraan buugaagta dalxiiska, laakiin way buuxan yihiin dadka deegaanka xilliga qadada iyo cashada. Isku day 'Shuwa' (hilib si gaar ah loo kariyay) iyo 'Harees' (qaddar la kariyay) oo bixiya waxyaabaha dhadhanka dhabta ah ee Cumaan.

Waxaad sidoo kale booqan kartaa meelaha yaryar ee kafeega ah ee ku yaala 'Al Khuwair'. Xaafadani waxaa ku yaal jaamacado iyo xarumo ganacsi, markaa waxaad ka heli doontaa dukaamo kafee ah oo madax-bannaan, oo bixiya bun kafee gaar ah iyo macmacaan. 'Coffee Oman' waa mid ka mid ah kuwa hore oo bixiya khibrad kafeega ah oo cajiib ah. Waa meel aan caadi ahayn oo ay ku kulmaan ardayda iyo dadka deggan xaafada. Meel kale oo gaar ah waa 'Turkish House Restaurant' oo ku taal Al Khuwair, bixisa cunto Turkish ah oo aad u macaan, laakiin ay inta badan dadka maxalliga ahi ay cunaan. Waxaa ka buuxa jawi diiran oo qoysku leeyahay, adeeggooduna waa heer sare. Waa meel aad u fiican oo lagu heli karo cunto macaan oo aan caadi ahayn.

Marka dadku ka fikiraan suuqyada Musa'ad, inta badan waxay u malaynayaan Mutrah Souq. Laakiin waxaa jira suuqyo kale oo yaryar oo bixiya khibrad iibsi oo gaar ah, oo aanu jirin buuq dalxiis oo badan. 'Suuqa Kalluunka ee Al Mawaleh' waa meel aan caadi ahayn oo u furanta subax kasta. Halkaan waxaad ka arki kartaa sida ay dadka maxalliga ahi u soo iibsadaan kalluunka cusub, oo aad la kulmi kartaa jawi dhab ah oo suuqa ah. In badan oo ka mid ah meelaha lagu cuno ee dalxiisayaasha ma helaan kalluunka cusub ee ku yaala suuqan. Waa khibrad indho-fur ah, oo kuu oggolaanaysa inaad la kulanto wadnaha dhaqaalaha maxalliga ah. Waxaa ugu fiican in la booqdo aroor hore si aad u aragto dhammaan waxqabadyada iyo inaad hesho kalluunka ugu fiican.

Sidoo kale, xaafadaha 'Al Khuwair' iyo 'Madinat Sultan Qaboos' (MSQ) waxay leeyihiin dukaamo yaryar oo gaar ah, oo bixiya dharka dhaqameed, dahabka gacanta lagu sameeyo, iyo farshaxanka maxalliga ah. Dukaamahani maaha kuwa waaweyn ee dalxiisayaasha lagu xayeysiiyo, laakiin waa meelo yaryar oo aad ka heli karto hadyado gaar ah iyo xusuus. Isku day inaad ka bilowdo waddooyinka dambe ee MSQ; waxaad heli doontaa dukaamo bixiya carafyo (oudh iyo bukhoor), iyo sidoo kale dhar qurxoon oo dhaqameed. Halkaan waxaad ka dareemi kartaa sida ay Cumaaniyiintu wax u soo iibsadaan oo ay ugu jiraan dukaamada yaryar. Waa meelo xiiso badan oo aad ku kalsoonanaan karto inaad ka heli karto alaabooyin dhab ah oo gacanta lagu sameeyay.

Inkasta oo Matxafka Qaran iyo Matxafka Bait Al Zubair ay yihiin kuwo caan ah, Musa'ad waxay leedahay matxafyo yaryar iyo goobo farshaxan oo aan la aqoonin oo bixiya aragti ka duwan dhaqanka iyo taariikhda Cumaan. 'Gedenkraum Sultan Qaboos Grand Mosque Library' ma aha matxaf rasmi ah, laakiin waa maktabad weyn oo ku taal Masjidka weyn, oo leh ururinta buugaag taariikhi ah iyo gacmo qoraalo. Inkastoo masaajidka uu caan yahay, maktabadda ayaa ah meel degan oo aad ku sahamin karto dhaqanka akhriska iyo barashada Cumaan. Waa meel aad ku dareemi karto nabadda iyo aqoonta. Way fududahay in la helo, laakiin inta badan dalxiisayaasha ayaa iska indha tira. Waa meel aad ku qaadan karto dhowr saacadood adigoo akhrinaya oo ku raaxaysanaya jawiga degan.

Goob kale oo xiiso leh waa 'Gallery Sarah', oo ku taal 'Old Muscat'. Kani waa galleri farshaxan oo madax-bannaan, oo soo bandhiga shaqooyinka farshxamiistayaasha Cumaaniyiinta ah ee da'da yar iyo kuwa soo koraya. Waa fursad aad ku aragto farshaxanka casriga ah ee Cumaan, oo aad kula kulanto fanaaniinta maxalliga ah. Ma laha buuq dalxiis, markaa waxaad si degan u daawany kartaa shaqooyinkooda. Waxay inta badan marti geliyaan bandhigyo gaar ah, markaa waa fikrad fiican in la hubiyo barta internetka ka hor intaadan booqan. Waxaa ugu fiican in la soo booqdo galabtii si loo helo waqtiga ugu fiican ee lagu sahamiyo. Goobahani waxay bixiyaan aragtiyo gaar ah oo ku saabsan farshaxanka iyo dhaqanka Cumaan, oo aan inta badan dadku arkin.

In badan oo dalxiisayaasha ah waxay ku tiirsanaadaan tagsiyada ama baabuurta la kiraysto markay booqanayaan Musa'ad. Laakiin adoo isticmaalaya gaadiidka dadweynaha, gaar ahaan basaska maxalliga ah, waxaad ka heli kartaa aragtiyo dhab ah oo ku saabsan nolosha magaalada, waxaadna gaari kartaa degmooyin aan inta badan la booqan. Basaska 'Mwasalat' waxay qabsanayaan dhammaan magaalada, waana kuwo raqiis ah oo lagu kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, in la raaco baska ka socda Ruwi ilaa Mutrah wuxuu ku siinayaa fursad aad ku aragto dhabarka waddooyinka iyo xaafadaha aan inta badan la arkin. Waa fursad aad ku daawato nolosha maalinlaha ah ee Cumaaniyiinta, oo aad la falgasho iyaga. Waa hab aad u wanaagsan oo aad ku sahamin karto magaalada adiga oo aan ku tiirsanayn tagsiyada qaali ah.

Sidoo kale, waxaad ka fiirsan kartaa inaad kiraysato mootooyin yar yar (electric scooters) oo hadda loo isticmaalo xaafadaha qaarkood sida Al Mouj. Tani waa hab cusub oo xiiso leh oo lagu sahamiyo meelaha yaryar, gaar ahaan meelaha xeebta ah. Waxay ku siinaysaa xorriyad aad ku joogsato meel kasta oo aad aragto, islamarkaana aad ku bogato jawiga degan. Inkastoo aysan ahayn gaadiidkii guud ee ugu caansanaa, waxay noqotay mid ka mid ah siyaabaha cusub ee dadka deegaanka ay u sahamiyaan magaalada. Adigoo sahaminaya sida dadka deegaanku u sameeyaan, waxaad kaban kartaa mid aad iyo aad ugu faraxsan inaad la wadaagto khibradaada safar fudud oo aad la sahmanayso magaalooyinka kale oo aad la socoto lammaane safarkaaga 'urlaubspartner.net'.

Musa'ad waxay ku raaxaysataa khibrado gaar ah oo aan dalxiisayaasha badankoodu ogeyn, kuwaas oo ka dhigaya safarkaaga mid aan la ilaawi karin. Mid ka mid ah kuwa ugu xiisaha badan waa 'Dhaqanka Dabka Dabeeciga ah ee Wadi Darbat'. Inkastoo ay xoogaa ka fog tahay Musa'ad, socdaalka halkaas wuxuu kaa abuurayaa xusuus gaar ah. Waqtiyada qaarkood ee sanadka, Wabiga Darbat wuxuu noqdaa mid ka buuxa biyo badan, oo abuura harooyin iyo durdurro. Laakiin khibradda gaarka ah waa in aad aragto dadka maxalliga ah oo ku nastaan qooyska agagaarka dabka oo ay cabbayaan kafee. Waa meel aad ku arki karto dhaqanka firaaqada dhabta ah ee Cumaaniyiinta. Maaha meel dalxiisayaasha loogu talagalay, laakiin waa meel dadka maxalliga ahi ay ku nastaan. Hubi inay jirto biyo ka hor intaadan tegin, maadaama ay ku tiirsan tahay roobka.

Waxaad sidoo kale booqan kartaa 'Tuulada Ghaylah' oo ku taal buuraha Hajjar. Kani waa tuulo qadiimi ah oo lagu dayac tiray, waxayna bixisaa aragti ka duwan dhaqanka Cumaan. Meeshaasi waa meel ay guryaha iyo waddooyinku u muuqdaan kuwo soo jeeda waqti hore. Waxaad la kulmi doontaa dad degan oo la wadaagi kara sheekooyinkooda. Waa meel aad ku dareemi karto nabadda iyo deganaanshaha. Waxaa fiican in baabuur lagu tago oo loo diyaargaroobo waddooyinka buuraha ah. Waa khibrad kaa saareysa magaalooyinka mashquulka ah, oo kuu geynaysa wadnaha dhaqanka tuulooyinka Cumaaniyiinta. Khibradahan, inkastoo ay qaadan karaan xoogaa dadaal ah si loo gaaro, waxay bixiyaan xusuus gaar ah oo ka duwan safarrada dalxiiska ee caadiga ah.